Không chỉ là vật che mưa, che nắng, chiếc nón chứa đựng kho tàng lịch sử của nền văn minh lúa nước của người Việt. Nguồn gốc của chiếc nón là câu chuyện kể về một phụ nữ. Bà cao lớn, bà luôn đội một chiếc nón làm từ bốn chiếc lá hình tròn. Bất cứ nơi nào người xuất hiện, những đám mây tan biến nhanh và thời tiết trở nên thuận lợi.

Sau khi dạy người dân trồng lúa và những loại cây lương thực, vị nữ thần này biến mất. Người Việt biết ơn và đã xây dựng một ngôi đền để tưởng nhớ công ơn của nữ thần.
Người Việt xưa đã cố gắng tạo ra một mô hình chiếc nón tương tự của nữ thần. Bằng cách xâu những lá cọ lại với nhau và bây giờ nó được gọi là nón lá. Hình ảnh nón đã trở nên quá gần gũi và thân thuộc. Thân thuộc với người nông dân trên những cánh đồng.

Làm nón

Nón được làm từ những nguyên liệu đơn giản và sẵn có như lá cọ, lá nón, tre… Bằng bàn tay khéo léo của những nghệ nhân. Chiếc nón đã trở thành một một biểu tượng của nhiều làng nghề truyền thống.

Làng Chương là làng nghề làm nón nổi tiếng trong nhiều thế kỷ qua. Ngoài ra, nón bài thơ là một sản phẩm nón lá nổi tiếng ở Huế. Nón Huế có hình vẽ phong cảnh và lời thơ.

Nón lá có nhiều biến thể từ phiên bản ban đầu. Sau khi xuất hiện lần đầu tiên là hơn 3.000 năm trước. Nhiều loại nón phổ biến như nón ba tầm. Hay nón quai thao có hình dạng phẳng và tròn. Đường kính khoảng 1 mét, với dây đeo ở cằm. Nón quai thao là một phụ kiện quan trọng của phụ nữ nông thôn. Đặc biệt vào những dịp lễ hội hay chùa chiền.

Phân loại nón lá

Ngày xưa, người ta phân loại nón theo mức độ của chủ sở hữu. Có một số loại nón dành riêng cho người cao tuổi; những người giàu có và quan lại. Mỗi loại có hình dạng riêng và kiểu cách đặc biệt; đôi khi nón lá cũng khác nhau theo từng vùng miền.
Mỗi vùng miền tại Việt Nam có mẫu chiếc nón lá riêng biệt. Những chiếc nón của người miền Tây có sợi chỉ đỏ. Điều đó là nét rất đặc trưng so với những chiếc nón Thanh Hóa. Nón lá Huế mỏng và thanh lịch hơn so với những chiếc nón lá của Bình Định.

Người Việt dùng nón lá

Nón lá được sử dụng với nhiều mục đích khác nhau. Có khi các bà các mẹ đội nó đi chợ. Hay người nông dân làm việc trên cánh đồng. Nón lá còn được xem là một biểu tượng của con người Việt Nam hiền hòa. Hơn nữa, nhiều du khách trân trọng chiếc nón. Họ xem nó là một món quà lưu niệm khi đến thăm Việt Nam.
Mặc dù chiếc nón lá không còn là vật dụng hàng ngày của người phụ nữ ở các thành phố lớn nhưng nó vẫn rất phổ biến ở làng quê Việt Nam. Hình ảnh người con gái trong tà áo dài và đội chiếc nón là nét đặc trưng cho người con gái Việt Nam.

The post Chiếc nón lá chứa đựng kho tàng lịch sự của nền văn minh lúa nước người Việt appeared first on .

Chợ đêm bán vật liệu nón lá Cát Tân

Ngoài chợ nón lá truyền thống Gò Găng (thị xã An Nhơn) nổi tiếng lâu nay, ở Bình Định còn có một phiên chợ đêm khác thường xuyên nhóm họp bán nón lá mà ít người nhắc đến. Đó là chợ đêm bán nón lá Cát Tân (xã Cát Tân, huyện Phù Cát).

Không sạp, không mái che, vài ngọn đèn pin, vài ngọn đèn dầu vẫn diễn ra cảnh người mua người bán. Vậy là thành… chợ.

Chợ nhóm họp ngay trên nền đất cạnh chợ Phù Cát. Cách năm ngày có một phiên chợ, lần lượt vào các ngày mùng 5, 10, 15 (âm lịch)… của tháng.

Chợ nhóm họp từ 1 đến 3 giờ sáng, bày bán các nguyên liệu và sản phẩm nón lá của người dân địa phương trong vùng.

Sản phẩm chính của phiên chợ đêm là các nguyên vật liệu làm nón lá phục vụ cho làng nghề Cst Tân và những địa phương lân cận như Phú Gia, Gò Găng, Nhơn Hạnh…

Chỉ riêng thôn Kiều Huyên có hơn 600 hộ thì hầu như 100% đều tham gia làm nón lá, đa phần là phụ nữ và trẻ em gái. Thu nhập từ nghề làm nón không cao, chỉ khoảng vài chục ngàn đồng đủ trang trải tiền chợ cho gia đình.

Những người nông dân làm nên sức sống ấy cho làng nghề

Người mua nón phải dùng đèn dầu để “thẩm định” chất lượng nón trước khi trả giá. Do ánh sáng đèn dầu đỏ và ấm nên không lóa như ánh sáng trắng của đèn điện, rõ soi được những đường kim, mũi cước trên từng chiếc nón và phân biệt được màu lá chằm nón tốt hay xâu.

Cũng mặc cả, cũng kỳ kèo thêm bớt, nhưng chợ lại không xô bồ như những phiên chợ khác. Có lẽ, do kẻ mua – người bán đều là chỗ thân quen từ lâu.

Vật liệu chính làm nón lá cây lồ ô, cây giang, lá kè. Các nguyên vật liệu được người dân khai thác từ trên rừng cá huyện lân cận như Vĩnh Thạnh, Hoài Ân, An Lão…cách hàng hàng vài chục cây số.

Cứ vậy, bền bỉ với tháng năm, phiên chợ nón lá đêm Cát Tân vẫn đông người họp chợ mỗi phiên, thể hiện sức sống của một làng nghề nón lá bên cạnh làng nón ngựa Phú Gia nổi tiếng của Phù Cát. Không ai khác, chính những nông dân tâm huyết với nghề đã dưỡng nuôi và làm nên sức sống ấy cho làng nghề.

The post Chợ đêm vật liệu nón lá Cát Tân appeared first on .