Nghề chằm nón lá ở Bình Định là nghề truyền thống có bề dày lịch sử từ lâu đời. Gần đây là Nón lát, Nón lá bàng cũng tạo ra những điểm nhấn cho làng nghề.
Nghề chằm nón có tính kế thừa qua nhiều thế hệ. Vì thế, nón lá Bình Định từ lâu đã rất nổi tiếng với nét thanh nhã hiếm có. Khiến người đội trông cũng thật duyên dáng. Ngoài tính thẩm mỹ tuyệt vời, độ bền cũng là một ưu điểm nổi bật. Nón là kè, lá cọ, lá dừa,… Gần đây nhất là Nón lát, Nón lá bàng cũng đã tạo ra những điểm nhấn hoàn mỹ cho làng nghề xứ Võ.
Nón cỏ bàng
Để làm ra được một chiếc Nón Cỏ Bàng thì nguyên liệu không thể thiếu chính là cỏ bàng. Đừng nhầm với Nón Lá Bàng nhé. Nón Lá Bàng được chằm từ xương Lá Bàng đã được tẩy diệp lục, xếp lên nhau, xây lá, chằm nón để tạo ra thành phẩm.
Cỏ bàng được thu hoạch mỗi năm một lần vào tháng 2 tại các ruộng cỏ bàng. Người nông dân, nghệ nhân dùng tay nhổ sát gốc, bó lại thành bó. Phơi cho thật khô, từ 3 đến 5 ngày nắng. Sau khi phơi xong, cỏ bàng được phân loại theo kích thước, màu sắc và chuyển vào kho. Lượng cỏ bàng mỗi lần thu hoạch có thể dùng để phục vụ cho việc đan lát cả năm.
Đan nón cỏ bàng từ những sợi cỏ tốt nhất, thanh mảnh, dai bền nhất
Các nghệ nhân đã chọn những sợi cỏ bàng tốt nhất, thanh mảnh, dai bền nhất. Sau đó để dành cho việc đan lát sản phẩm cỏ bàng. Những sợi bàng được thoăn thoắt đan lát, tạo ra những chiếc mũ, nón, ví cỏ. Đã từ lâu được khách hàng tứ phương mến mộ. Nay lại tạo ra các tấm bàng tinh xảo, gọn gàng, đều tay, rất chắc chắn.
Nón cỏ bàng được tạo hình từ những tấm cỏ bàng khổ rộng như thế. Sau đó được nghệ nhân chằm nón xứ Huế tạo hình thành nhiều kiểu nón, cho mục đích sử dụng khác nhau.
Thành phẩm cho ra những chiếc nón lá rất nhẹ, dẻo dai, độ bền cao, có thể đem đi dễ dàng và phù hợp cho nhiều hoàn cảnh.