Các nghệ nhân làm nón đã sáng tạo ra nhiều loại nón nghệ thuật làm chiếc nón lá trở thành một phụ kiện, một tác phẩm nghệ thuật mỗi khi khách mang bên mình.
Ngày nay do cuộc sống ngày càng phát triển, nhu cầu của người dân đặc biệt là phái nữ đối với chiếc nón lá ngày càng cao. Họ không chỉ dùng chiếc nón để đội che nắng mà còn còn sử dụng để chụp hình và trang trí vì vậy chiếc nón phải đẹp và có tính thẩm mỹ cao.
1. Làm từ lá Dừa
Để có được lá dừa làm nón phải mua từ trong Nam. Lá chuyển về chỉ là lá thô. Để lá có độ bền về thời gian cũng như màu sắc phải chọn lọc, phân loại lá và đem xử lí qua lưu huỳnh. Dẫu chọn lá có công phu nhưng nón làm bằng lá dừa vẫn không thể tinh xảo và đẹp bằng nón làm bằng lá cọ.
2. Làm bằng lá Cọ
Làm nón bằng lá cọ phải công phu hơn, lá phải non vừa độ, gân lá phải xanh, màu lá phải trắng xanh. Nếu lá trắng và gân lá cũng trắng thì lá đã già làm nón không đẹp.
Một chiếc nón đạt tiêu chuẩn phải có màu trắng xanh với những gân lá vẫn còn màu xanh nhẹ. Mặt lá phải bóng, khi nón đan lên phải nổi những gân lá màu xanh đẹp mắt.
Để đạt được tiêu chuẩn ấy thì phải tuân thủ đúng qui trình. Sấy khô phải đúng kĩ thuật, sấy trên bếp than (không phơi nắng). Sau đó lại phải phơi sương tiếp từ 2 đến 4 giờ cho lá mềm. Rồi dùng một búi vải và một miếng gang đặt trên bếp than có độ nóng vừa phải để ủi sao cho từng chiếc lá được phẳng.
3. Làm từ Cỏ Bàng
Đây là chiếc nón được làm từ nguyên liệu là cây Cỏ Bàng trồng ở Huế. Cỏ Bàng sau khi cắt sẽ được phơi khô đập dẹp trước khi may thành từng tấm. Nghệ nhân sẽ đo kích thước và chằm lên khung tre nhưng chiếc nón lá thông thường. Sau khi hoàn thành chiếc nón rất cứng cáp và có độ bền khá cao so với loại nón lá thông thường.
Điểm nổi bật làm nên tính nghệ thuật của nón Cỏ Bàng đó là các họa tiết nghệ thuật. Cá hoạ tiết được họa sĩ vẽ bằng chất liệu màu chuyên nghiệp thường được các họa sĩ vẽ tranh sử dụng. Các họa tiết cực kỳ phong phú. Từ hoa, lá, phong cảnh cho đến kiến trúc nhà cửa và cả viết chữ thư pháp lên nền Cỏ Bàng. Thậm chí có thể vẽ theo yêu cầu của khách hàng.
4. Làm từ Lá Sen
Đây là một tác phẩm vô cùng sáng tạo của nghệ nhân. Họ đã tối đa công dụng của những chiếc lá sen trở thành một vật phẩm có giá trị. Lá sen sau khi cắt sẽ qua các công đoạn xử lý. Như phơi khô, ép và gia tăng độ cứng bằng lớp keo đặt biệt. Chiếc nón sau khi hoàn thành vẫn hiện lên hình gân lá tự nhiên trông rất đẹp. Cũng như nón Cỏ Bàng, nón lá sen sẽ được thổi hồn bằng những nét vẽ nghệ thuật của người họa sĩ. Giá mỗi chiếc nón lá sen khoảng từ 250 ngàn cho đến 350 ngàn tùy vào họa tiết vẽ.
5. Làm từ Xương lá bàng:
Cũng là một sáng tạo nghệ thuật rất kỳ công của họa sĩ. Từ những chiếc lá bàng rừng người nghệ nhân đã tẩy rửa đi lớp diệp lục màu xanh. Chỉ còn để lại lớp gân hay còn gọi là xương lá. Những chiếc xương lá bàng này được kết dính lại và đặt lên khung để chằm thành những chiếc nón vô cùng ấn tượng và độc đáo. Điểm đặt biệt của chiếc nón là không bị thấm nước. Và khi đi ngoài nắng soi lên ánh mặt trời chiếc nón trong suốt với các hoa văn nghệ thuật. Chính vì sự độc đáo và kỳ công mà giá bán mỗi chiếc nón xương lá bàng cao hơn những loại nón khác.
Điểm chung của các loại nón nghệ thuật chính là sự sáng tạo, độc đáo. Và tính nghệ thuật được thể hiện trên mỗi chiếc nón. Người sử dụng mua sản phẩm này nên là những khách hàng yêu cái đẹp, yêu nghệ thuật. Có như vậy khi mua những sản phẩm nón nghệ thuật này mới thấy giá trị của sức lao động, của sự sáng tạo nghệ thuật. Bên cạnh mua sản phẩm để chụp ảnh hay đội trong các dịp đặt biệt. Những loại nón này còn có thể được trưng bày ở những góc nghệ thuật của ngôi nhà. Hay ở văn phòng trưng bày để khơi gợi sự sáng tạo của người làm việc.