Nhìn lại ngàn năm qua, tuy thứ trang phục đội đầu gắn bó mật thiết với người Việt đã không còn “nhất nhất ra đường là đội nón” nhưng hình ảnh chiếc nón lá cùng tà áo dài vẫn còn tồn tại và được xem là biểu tượng của phụ nữ Việt.
Lịch sử chiếc nón lá
Các nhà nghiên cứu vẫn chưa xác định rõ chiếc nón lá ra đời từ khi nào trong lịch sử nước Việt. Từ điển bách khoa Việt Nam (do Viện Từ điển học và bách khoa thư Việt Nam biên soạn). Giải nghĩa từ “nón” đã đưa ra nhận định: “Truyền thuyết Thánh Gióng đội nón sắt đánh giặc Ân cho phép ta tin rằng nón có từ lâu đời trên đất Việt cổ và từ xa xưa, có thể bằng tàu lá, bằng lông chim kết lại”.
Kiểu dáng nón lá thuở đầu
Từ kiểu nón đan bằng lá, người Việt ở mỗi địa phương trên khắp ba miền đã tạo thành những chiếc nón riêng. Phù hợp với công việc và vật liệu của vùng quê mình.
Nón hình chóp là loại nón thịnh hành nhất cho đến hiện nay. Nón được đan bằng các loại lá như lá gồi, lá dừa, lá nón, lá kè… Các loại nón khác đã mất dạng do được thay thế bằng nón chóp vì tiện dụng hơn.
Nón lá ngày nay
Không còn dễ thấy khắp phố phường. May mắn thay, vì vẻ đẹp vốn dĩ của mình, nón lá vẫn không thể vắng trên những sàn diễn thời trang áo dài. Hoặc là “vật trang sức” đi liền với chiếc áo dài để chụp ảnh, quay phim. Sáng tạo của các họa sĩ, kiến trúc sư đã giúp nón lá có thêm một công năng mới. Đó là trang trí nội, ngoại thất.
Trong các ngày lễ hội truyền thống, cùng với tà áo dài tung bay. Chiếc nón lá mới thật sự được phô diễn hết vẻ đẹp và sức sống của mình. Nhìn lại ngàn năm qua, tuy thứ trang phục đội đầu gắn bó mật thiết với người Việt đã không còn “nhất nhất ra đường là đội nón”. Nhưng hình ảnh chiếc nón lá cùng tà áo dài vẫn còn tồn tại. Và được xem là biểu tượng của phụ nữ Việt.