Chợ đêm bán vật liệu nón lá Cát Tân
Ngoài chợ nón lá truyền thống Gò Găng (thị xã An Nhơn) nổi tiếng lâu nay, ở Bình Định còn có một phiên chợ đêm khác thường xuyên nhóm họp bán nón lá mà ít người nhắc đến. Đó là chợ đêm bán nón lá Cát Tân (xã Cát Tân, huyện Phù Cát).
Không sạp, không mái che, vài ngọn đèn pin, vài ngọn đèn dầu vẫn diễn ra cảnh người mua người bán. Vậy là thành… chợ.
Chợ nhóm họp ngay trên nền đất cạnh chợ Phù Cát. Cách năm ngày có một phiên chợ, lần lượt vào các ngày mùng 5, 10, 15 (âm lịch)… của tháng.
Chợ nhóm họp từ 1 đến 3 giờ sáng, bày bán các nguyên liệu và sản phẩm nón lá của người dân địa phương trong vùng.
Sản phẩm chính của phiên chợ đêm là các nguyên vật liệu làm nón lá phục vụ cho làng nghề Cst Tân và những địa phương lân cận như Phú Gia, Gò Găng, Nhơn Hạnh…
Chỉ riêng thôn Kiều Huyên có hơn 600 hộ thì hầu như 100% đều tham gia làm nón lá, đa phần là phụ nữ và trẻ em gái. Thu nhập từ nghề làm nón không cao, chỉ khoảng vài chục ngàn đồng đủ trang trải tiền chợ cho gia đình.
Những người nông dân làm nên sức sống ấy cho làng nghề
Người mua nón phải dùng đèn dầu để “thẩm định” chất lượng nón trước khi trả giá. Do ánh sáng đèn dầu đỏ và ấm nên không lóa như ánh sáng trắng của đèn điện, rõ soi được những đường kim, mũi cước trên từng chiếc nón và phân biệt được màu lá chằm nón tốt hay xâu.
Cũng mặc cả, cũng kỳ kèo thêm bớt, nhưng chợ lại không xô bồ như những phiên chợ khác. Có lẽ, do kẻ mua – người bán đều là chỗ thân quen từ lâu.
Vật liệu chính làm nón lá cây lồ ô, cây giang, lá kè. Các nguyên vật liệu được người dân khai thác từ trên rừng cá huyện lân cận như Vĩnh Thạnh, Hoài Ân, An Lão…cách hàng hàng vài chục cây số.
Cứ vậy, bền bỉ với tháng năm, phiên chợ nón lá đêm Cát Tân vẫn đông người họp chợ mỗi phiên, thể hiện sức sống của một làng nghề nón lá bên cạnh làng nón ngựa Phú Gia nổi tiếng của Phù Cát. Không ai khác, chính những nông dân tâm huyết với nghề đã dưỡng nuôi và làm nên sức sống ấy cho làng nghề.